काठमाडौं । मध्य अमेरिकी देश पानामामा ७.७ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प गएको छ। शुक्रबार गएको भूकम्पका कारण राजधानी पानामा सिटीसहित विभिन्न क्षेत्रमा धक्का महसुस गरिएको छ भने भवन, सडक र पुलमा क्षति पुगेको छ।
अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षण (यूएसजीएस) का अनुसार स्थानीय समयअनुसार शुक्रबार दिउँसो १ः५६ बजे भूकम्प गएको हो। यसको केन्द्रबिन्दु राजधानी पानामा सिटीबाट केही घण्टाको दूरीमा रहेको अजुएरो प्रायद्वीपको पितालोसा अरिबा क्षेत्रबाट करिब नौ माइल दक्षिणपश्चिममा थियो।
भूकम्पपछि शक्तिशाली परकम्पसमेत गएको छ। दिउँसो ४ः२५ बजे गएको परकम्पको प्रारम्भिक तीव्रता ६.९ म्याग्निच्युड मापन गरिएको थियो। भूगर्भविद्हरूले थप परकम्प आउन सक्ने भन्दै त्यसलाई तत्कालको प्रमुख जोखिमका रूपमा औँल्याएका छन्।
भूकम्पको केन्द्रबिन्दु नजिकै रहेको तटीय सहर एल भेनाओस्थित एल सिटियो होटल भत्किएको छ। होटल भत्किए पनि मानवीय क्षति नभएको बताइएको छ। आसपासका केही घरमा चिरा परेको छ भने एउटा पुलमा समेत क्षति पुगेको छ। भूकम्पका कारण केही क्षेत्रमा विद्युत् आपूर्ति अवरुद्ध भएको छ।
पानामाको राष्ट्रिय नागरिक सुरक्षा निकायका अनुसार कोक्ले, लस सान्तोस र पानामा प्रान्तमा बढी क्षति पुगेको छ। सरकारी भवन, चर्चका अग्ला संरचना, होटल, पानी प्रशोधन केन्द्र तथा सडकमा क्षति पुगेको छ। घाइतेहरूलाई उपचारका लागि स्वास्थ्य केन्द्रमा लगिएको छ। यद्यपि, क्षतिको पूर्ण विवरण सार्वजनिक भइसकेको छैन।
स्थानीय अधिकारीहरूले टेलिमेट्रो टेलिभिजनलाई दिएको जानकारीअनुसार पेनोनोमे सहरमा करिब एक दर्जन संरचना भत्किएका छन्। अगुआदुल्सेमा छवटा भवनमा उल्लेख्य क्षति पुगेको छ। पेनोनोमेमा रहेको डोस कोन्टिनेन्टेस होटलको एक भाग भत्किएर पार्किङमा राखिएका गाडीमाथि खसेको दृश्यसमेत सार्वजनिक भएको छ।
कोक्ले प्रान्तका वरिष्ठ प्रहरी अधिकारी जर्ज सान्चेजका अनुसार गभर्नरको कार्यालय र एउटा क्याथेड्रलमा पनि क्षति पुगेको छ।
एल भेनाओका मेयर बाटिस्टाले टेलिमेट्रोलाई दिएको प्रतिक्रियामा अहिलेसम्म मानवीय क्षति नभएको विषयलाई सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण बताएका छन्।
भूकम्पको धक्का राजधानी पानामा सिटीमा समेत महसुस गरिएको थियो। सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भिडियोमा भवनहरू हल्लिएपछि मानिसहरू सडकमा निस्किएको देखिन्छ। करिब २० लाख जनसंख्या रहेको राजधानीको मुख्य सहरी क्षेत्रमा भने ठूलो क्षति नभएको स्थानीय प्रत्यक्षदर्शी र अधिकारीहरूले बताएका छन्।
गगनचुम्बी भवनका लागि परिचित राजधानीमा अग्ला भवन हल्लिँदा छतमा रहेका पौडी पोखरीको पानी सडकमा खसेको दृश्यसमेत सार्वजनिक भएको छ।
भूकम्पपछि देशको प्रमुख टोचुमेन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलले उडान सेवा अस्थायी रूपमा रोकेर यात्रुहरूलाई बाहिर निकालेको थियो। सुरक्षासम्बन्धी निरीक्षणपछि करिब दुई घण्टामा उडान सेवा पुनः सञ्चालन गरिएको विमानस्थल प्रशासनले जनाएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री व्यापारका लागि महत्त्वपूर्ण मानिने पानामा नहर भने भूकम्पपछि पनि नियमित रूपमा सञ्चालन भइरहेको नहर प्राधिकरणले जनाएको छ। पानामास्थित अमेरिकी दूतावासले आफ्ना कर्मचारी वा दूतावासमा कार्यरत अन्य व्यक्तिहरू घाइते भएको प्रारम्भिक विवरण प्राप्त नभएको जनाएको छ।
अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षणकी भूकम्पविद् सुसान हफका अनुसार प्रारम्भिक विवरणले उक्त भूकम्प ठूलो सुनामी निम्त्याउन सक्ने सबडक्शन जोनमा उत्पन्न भएको नभई जमिनमुनि कम गहिराइमा र मुख्यतः तेर्सो चालका कारण गएको देखाउँछ।
उथलो प्रकृतिको भूकम्प भएकाले केन्द्रबिन्दु नजिकका क्षेत्रमा तीव्र कम्पन महसुस भएको उनको भनाइ छ।
उथलो भूकम्प भन्नाले पृथ्वीको सतहबाट सामान्यतया ७० किलोमिटरभन्दा कम गहिराइमा उत्पत्ति हुने भूकम्पलाई बुझिन्छ। यस्ता भूकम्पले केन्द्रबिन्दु नजिकका क्षेत्रमा तीव्र कम्पन गराउन सक्छन् र संरचनामा क्षति पुर्याउन सक्छन्।
