काठमाडौं । वाणिज्य बैंकहरूले वैशाख महिनाका लागि ब्याजदर थप घटाएका छन्। उच्च तरलता र कमजोर कर्जा प्रवाहका कारण बैंकिङ प्रणालीमा ब्याजदर निरन्तर दबाबमा परेको देखिएको छ।
बैंकहरूले हरेक महिनाको अन्त्यमा नयाँ ब्याजदर सार्वजनिक गर्ने प्रचलनअनुसार सोमबार वैशाखका लागि अद्यावधिक दर सार्वजनिक गरेका हुन्। चैत महिनाको तुलनामा वैशाखमा ७ वाणिज्य बैंकले व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपको अधिकतम ब्याजदर घटाएका छन् भने १३ बैंकले यथावत् राखेका छन्।
औसतमा भने ब्याजदर घटेको छ। चैतमा व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपको अधिकतम औसत ब्याजदर ४.४९४ प्रतिशत रहेकोमा वैशाखमा घटेर ४.४०० प्रतिशतमा झरेको छ, जुन ०.०९४ प्रतिशत बिन्दुले कमी हो।
ब्याजदर घटाउने बैंकहरूमा एभरेस्ट, हिमालयन, कुमारी, एनआईसी एसिया, राष्ट्रिय वाणिज्य, सिद्धार्थ र स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड रहेका छन्। यस्तै, कृषि विकास, सिटिजन्स, ग्लोबल आईएमई, नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा, लक्ष्मी सनराइज, माछापुच्छ्रे, नबिल, नेपाल, एनएमबी, एसबीआई, प्राइम कमर्सियल, प्रभु र सानिमा बैंकले दर स्थिर राखेका छन्।
व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपको ब्याजदर घटेसँगै बचत तथा संस्थागत मुद्दती निक्षेपको ब्याजदरमा पनि दबाब पर्ने देखिन्छ। निक्षेपको ब्याजदर घट्दा बैंकहरूको आधार दर घट्ने र त्यसले कर्जाको ब्याजदर पनि स्वतः घटाउने गर्छ।
वैशाख महिनामा व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपको अधिकतम ब्याजदर ५ प्रतिशत कायम छ। एनएमबी बैंक ले ५ प्रतिशत ब्याजदर प्रस्ताव गरेको छ, तर यो दर ५ वर्ष वा सोभन्दा बढी अवधिका लागि मात्र लागू हुने उल्लेख गरिएको छ। अन्य बैंकहरूको अधिकतम ब्याजदर ५ प्रतिशतभन्दा तल रहेको छ।
बैंकहरूले छोटो अवधिका निक्षेपमा कम र दीर्घकालीन निक्षेपमा तुलनात्मक रूपमा बढी ब्याजदर दिने प्रवृत्ति कायम राखेका छन्। यद्यपि, समग्रमा लगानीयोग्य रकम पर्याप्त हुँदा र कर्जा प्रवाह कमजोर रहँदा ब्याजदर घट्दो क्रममा रहेको देखिन्छ।
नेपाल राष्ट्र बैंक ले पनि पछिल्लो समय तरलता व्यवस्थापनका लागि विभिन्न उपकरण प्रयोग गर्दै आएको छ। केन्द्रीय बैंकले बोन्ड, स्थायी निक्षेप सुविधा लगायतका माध्यमबाट बजारबाट तरलता खिच्दै आएको छ, जसले पनि ब्याजदर घटाउने प्रवृत्तिमा प्रभाव पारेको छ।
