काठमाडौं : कपालको सौन्दर्य र स्वास्थ्यको कुरा गर्दा प्राकृतिक उपचारलाई नजरअन्दाज गर्न सकिँदैन। हाम्रो परम्परामा प्रचलित घरेलु आयुर्वेदिक विधिहरू अझै पनि प्रभावकारी मानिन्छन्। त्यस्तै, मेथी, अमला र हिबिस्कस फूलको प्रयोगबाट तयार हुने तेल कपाललाई बलियो, चम्किलो र स्वस्थ बनाउन विशेष उपयोगी मानिन्छ।
विशेषज्ञहरूको भनाइमा, मेथी दानामा पाइने प्रोटिन, निकोटिनिक एसिड र लेसिथिनले कपाल फोलिकल्सलाई मजबुत पार्ने र नयाँ कपाल बढाउन मद्दत गर्छ। यसले टाउकोमा रक्तसञ्चार बढाउने र डन्ड्रफ कम गर्ने काम समेत गर्छ।
भिटामिन सीको धनी अमला प्राकृतिक कन्डिसनरका रूपमा काम गर्छ। यसले कपालको प्राकृतिक रङ कायम राख्छ, समयअघि सेतो हुने समस्या रोक्छ र कपालमा चमक ल्याउँछ। त्यस्तै, अमलामा पाइने एन्टिअक्सिडेन्टले कपाललाई प्रदूषणको असरबाट पनि बचाउँछ।
हिबिस्कस फूल र पातमा पाइने एमिनो एसिड, भिटामिन सी र एन्थोसायनिनले कपाललाई आवश्यक पोषण पुर्याउँछ। यसले टाउकोलाई मोइस्चराइज गर्ने, डन्ड्रफ हटाउने र कपाललाई बाक्लो तथा नरम बनाउने कार्य गर्छ।
यो तेल बनाउन २ चम्चा मेथी दाना, २ चम्चा अमला (पाउडर वा पेस्ट), १०–१२ हिबिस्कस फूल तथा पात र १ कप तेल (नरिवल वा तिल) आवश्यक पर्छ। यी सामग्रीलाई प्यानमा राखेर कम आचेमा तताउनुपर्छ। तेल कालो रंगमा परिणत भई सुगन्ध आउन थालेपछि चिस्याएर सफा कपडाले छानेर बोतलमा भण्डारण गर्न सकिन्छ।
यो तेल हप्तामा दुईदेखि तीन पटक प्रयोग गर्न सकिन्छ। तेललाई हल्का तताएर टाउकोमा मसाज गरेपछि कम्तिमा एक–दुई घण्टा वा रातभर छोड्न सिफारिस गरिन्छ। त्यसपछि हल्का स्याम्पु प्रयोग गरी कपाल धुन सकिन्छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार, यो प्राकृतिक तेलले कपाल झर्ने समस्या मात्र घटाउँदैन, बरु कपाललाई घना, लामो र स्वस्थ बनाउन पनि मद्दत गर्छ।
