काठमाडौं : सन्तुलित आहारका लागि भिटामिन, प्रोटिन र मिनरल्सयुक्त खाद्यपदार्थ आवश्यक मानिन्छ। यस्तै पौष्टिक खानेकुरामध्ये गाजर विशेष रूपमा प्रभावकारी मानिन्छ, किनकि यसमा शरीरका लागि अत्यावश्यक थुप्रै पोषक तत्व पाइन्छन्।
गाजरको स्वास्थ्य फाइदाका बारेमा जनचेतना फैलाउने उद्देश्यले प्रत्येक वर्ष अप्रिल ४ मा अन्तर्राष्ट्रिय गाजर दिवस मनाइन्छ। सन् २००३ मा सुरु भएको यो दिवस पछिल्ला वर्षहरूमा फ्रान्स, इटाली, स्वीडेन, अस्ट्रेलिया, बेलायत, अमेरिका र जापान लगायतका देशहरूमा समेत मनाउन थालिएको छ।
गाजर भिटामिन ई, फाइबर, भिटामिन ए लगायत विभिन्न पोषकतत्वले भरिपूर्ण हुन्छ। नियमित गाजर सेवन गर्दा शरीरमा निम्न १० लाभ मिल्न सक्छन्:
आँखा स्वस्थ राख्छ – गाजरमा बिटा क्यारोटिन, ल्युटिन र जेक्सान्थिन पाइन्छ, जसले आँखाको ज्योति कायम राख्न मद्दत गर्छ र रातोपन वा अन्धोपनको जोखिम घटाउँछ।
पाचन प्रणालीलाई सुधार गर्छ – गाजरमा पाइने फाइबरले आन्द्राको गति सुधार गरी कब्जियतको समस्या कम गर्छ।
छालालाई हाइड्रेटेड राख्छ – गाजरमा पाइने पोषक तत्वले छालाको चमक कायम राख्नुका साथै कोलाजेन उत्पादनमा सहयोग पुर्याउँछ।
तौल नियन्त्रणमा मद्दत गर्छ – उच्च फाइबरयुक्त भएकाले गाजरले पेट लामो समयसम्म भरिएको महसुस गराउँछ, जसले तौल नियन्त्रणमा सहयोग पुर्याउँछ।
मुखको स्वास्थ सुधार गर्छ – गाजर चपाउँदा रयाल उत्पादन बढ्छ, जुन ब्याक्टेरियाको वृद्धि रोक्न मद्दत गर्छ र दाँत तथा गिजाको संरक्षणमा सहायक हुन्छ।
मुटुका लागि लाभदायक – गाजरमा पाइने पोटासियमले रक्तचाप नियन्त्रण गर्छ भने एन्टिअक्सिडेन्टले मुटु स्वस्थ राख्न सहयोग पुर्याउँछ।
शरीर डिटक्स गर्न मद्दत गर्छ – गाजरको सेवनले शरीरबाट विषाक्त तत्व हटाउन सहयोग पुर्याउँछ।
मस्तिष्क स्वास्थ्य सुधार गर्छ – गाजरमा पाइने भिटामिन के र एन्टिअक्सिडेन्टले मस्तिष्कको कार्य क्षमता वृद्धि गर्न भूमिका खेल्छ।
अक्सिडेटिभ तनाव घटाउँछ – गाजरमा पाइने बिटा क्यारोटिनजस्ता एन्टिअक्सिडेन्टहरूले शरीरको अक्सिडेटिभ तनाव घटाएर रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बलियो बनाउँछ।
समग्र पोषणमा टेवा पुर्याउँछ – गाजर पोषणको खानी हो, जसले सम्पूर्ण शरीरलाई सन्तुलित पोषण प्रदान गर्छ। गाजर मात्र स्वादिलो नभई स्वास्थ्यका लागि निकै उपयोगी पनि छ। त्यसैले दैनिक आहारमा गाजर समावेश गर्न बिर्सनु हुँदैन।
