काठमाडौं । मध्यपूर्वमा अमेरिका–इजरायल र इरानबीचको युद्ध तथा युरोपमा रुस–युक्रेन द्वन्द्वका कारण अन्तर्राष्ट्रिय जलमार्ग प्रभावित हुँदा विश्वव्यापी व्यापारले नयाँ चुनौती सामना गरिरहेको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पानीजहाज तथा विद्युत् गृहमा प्रयोग हुने हेभी फ्युएल आयल र भेरी लो सल्फर फ्युएल आयलको आपूर्तिमा अभाव देखिएको छ।
रिफाइनरीहरूले बढी नाफा हुने डिजेल, पेट्रोल र जेट इन्धन उत्पादनलाई प्राथमिकता दिँदा हेभी फ्युएल आयलको उत्पादन घटेको बताइएको छ। नाइजेरियाको डाङ्गोटेलगायत ठूला रिफाइनरीहरूले समेत कच्चा इन्धनलाई थप प्रशोधन गरी उच्च मूल्यमा बिक्री हुने परिष्कृत इन्धन उत्पादनमा जोड दिएका छन्।
त्यस्तै, होर्मुज र बाब अल–मन्देब जलमार्गमा भएका आक्रमणका कारण मध्यपूर्वबाट हुने फ्युएल आयल निर्यात मार्चदेखि अगस्टसम्म ४५ प्रतिशतले घटेर दैनिक ४ लाख ४७ हजार ब्यारेलमा सीमित भएको छ।
युक्रेनले रुसी रिफाइनरीमा गरेको ड्रोन आक्रमणले पनि आपूर्तिमा थप दबाब बढाएको छ। अगस्टमा रुसको फ्युएल आयल निर्यात दैनिक ५ लाख ९१ हजार ब्यारेलमा झरेको जनाइएको छ।
‘इनर्जी एस्पेक्ट्स’का अनुसार सन् २०२६ को तेस्रो त्रैमासिकमा विश्वव्यापी फ्युएल आयल अभाव दैनिक २ लाख १८ हजार ब्यारेलसम्म पुग्न सक्छ।
आपूर्ति घटेसँगै मूल्यसमेत तीव्र रूपमा बढेको छ। विश्वकै ठूलो बंकरिङ हब सिंगापुरमा भेरी लो सल्फर फ्युएल आयलको मूल्य युद्ध सुरु भएयता ७६ प्रतिशतले बढेर करिब १३० डलर प्रतिब्यारेल पुगेको छ।
