काठमाडौं : नेपालमा मनसुन समयभन्दा १५ दिनअघि नै प्रवेश गरेसँगै बाढी र पहिरोको जोखिम देखिन थालेको छ। यही बिहीबार राति पूर्वी क्षेत्रबाट सुरु भएको मनसुन कोसी प्रदेश हुँदै फैलिएको थियो। त्यसको २४ घण्टा नबित्दै पूर्वी नेपालका विभिन्न स्थानमा भारी वर्षाका कारण बाढी र पहिरोले जनजीवन प्रभावित बनाएको छ।
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका प्रवक्ता रामबहादुर केसीका अनुसार आज बिहान परेको वर्षाले धरान–धनकुटा सडकखण्डको सागुरीगढी गाउँपालिका–६ स्थित फेदीको सडकको १०० मिटर भाग लेउती खोलाको बाढीले बगाएको छ। यसले कोसी राजमार्ग पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको छ, जसका कारण भोजपुर, संखुवासभा, ताप्लेजुङ र पाँचथरसँगको यातायात सम्पर्क विच्छेद भएको छ।
यसैबीच, झापामा माईखोलाको बाढीले २२ घर डुबानमा पारेको प्राधिकरणले जनाएको छ। अहिले पानी घट्दो क्रममा रहे पनि प्रभावित परिवारहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ।
नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता, प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक रमेश थापाका अनुसार झापा र धरान–धनकुटा क्षेत्रका बाढी–पहिरो प्रभावित स्थानहरूमा उद्धार कार्यका लागि प्रहरी टोली परिचालित गरिएको छ।
मनसुनको तीव्र सक्रियता
जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार हाल कोसी, मधेस, वाग्मती र गण्डकी प्रदेशमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा, तथा लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका केही स्थानमा मेघगर्जनसहित वर्षा भइरहेको छ।
पछिल्लो १२ घण्टामा विशेषगरी कोसी प्रदेशको झापा, इलाम, मोरङ र सुनसरी जिल्लामा भारीदेखि अति भारी वर्षा मापन भएको छ। यसले गर्दा कन्काई, बिरिङ, केसलिया लगायतका खोलामा सतर्कता तहभन्दा माथिको पानी सतह पुगेको छ।
बाढी पूर्वानुमान महाशाखाको चेतावनी
महाशाखाले इलाम, झापा, मोरङ, सुनसरी र धनकुटाका खोलामा थप वर्षा भई बाढी सतर्कता तह आसपास पुग्न सक्ने भएकाले नदी तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।
बढ्दो खतरा
विभागका अनुसार बादल पूर्वी नेपालबाट उत्तरतर्फ सर्दैछ, जसका कारण आगामी तीन दिनमा कोसी, नारायणी, कर्णाली, महाकाली नदी र तिनका सहायक नदीहरूमा जलसतह बढ्ने सम्भावना रहेको छ। कमला, वाग्मती, पूर्वी र पश्चिम राप्ती र बबई नदीमा पनि पानीको सतह उच्च हुने पूर्वानुमान गरिएको छ।
मनसुनको प्रारम्भिक चरणमै देखिएको वर्षा र बाढीको प्रभावले पूर्वी नेपालमा उच्च जोखिम उत्पन्न गरेको छ। सरकार, सुरक्षा निकाय र सम्बन्धित निकायहरूले राहत र उद्धारमा सक्रियता देखाए पनि स्थानीय बासिन्दाहरूलाई उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ।
