मुस्ताङ । उपल्लो मुस्ताङका उच्च हिमाली क्षेत्रमा सम्भावित हिमताल फुट्ने तथा बाढीको जोखिम पहिचान गर्न स्थलगत र ड्रोनमार्फत अनुगमन सुरु गरिएको छ। हालसम्म निरीक्षण गरिएका क्षेत्रमा तत्काल जोखिमको संकेत नदेखिएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
भोटेकोशीमा आएको विनाशकारी बाढीपछि उच्च हिमाली क्षेत्रमा समेत विपद् जोखिम पहिचान र पूर्वतयारीलाई तीव्रता दिइएको हो।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय मुस्ताङको समन्वयमा सशस्त्र प्रहरी बलअन्तर्गत बीओपी नेचुङ, नेपाल प्रहरी, अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजना (एक्याप) लोमान्थाङ तथा संरक्षण क्षेत्र व्यवस्थापन समितिको संयुक्त टोलीले कालीगण्डकी नदी प्रणालीका मुहान तथा उच्च पर्वतीय क्षेत्रको निरीक्षण गरिरहेको छ।
एक्याप लोमान्थाङका प्रमुख उमेश पौडेलका अनुसार पहिलो चरणमा नेपाल–चीन सीमास्थित १८ र १९ नम्बर सीमास्तम्भ नजिक कालीगण्डकी नदी प्रणालीका दुई मुहानको स्थलगत तथा ड्रोनमार्फत निरीक्षण गरिएको थियो। निरीक्षणका क्रममा हिमपातको अवस्था तथा सम्भावित जोखिम मूल्यांकन गर्दा तत्काल खतरा नदेखिएको उनले बताए।
त्यसपछि लोमान्थाङभन्दा माथिल्लो उच्च पर्वतीय क्षेत्रमा रहेको घ्याकरछु तालको निरीक्षण गरिएको छ। समुद्र सतहबाट करिब ५ हजार ५५० मिटर उचाइमा रहेको उक्त क्षेत्रमा ड्रोनमार्फत गरिएको निरीक्षणमा हिमनदीका ढिस्का देखिए पनि तत्काल जोखिमको संकेत नदेखिएको पौडेलले जानकारी दिए।
अब लोमान्थाङको चुमजुङमाथि रहेको छुआमा पिकको शिर तथा लोघेकर दामोदरकुण्ड–१ चराङमाथिको पर्वतीय क्षेत्रमा कालीगण्डकी नदी प्रणालीको अनुगमन गर्ने तयारी गरिएको छ। जीपीएसबाट ती क्षेत्रमा हिमताल रहेको देखिएकाले स्थलगत निरीक्षण गर्न लागिएको पौडेलले बताए।
गत वर्ष चुमजुङमाथि छुआमा पिकबाट कालीगण्डकी नदी प्रणालीमा लेदोसहितको बाढी आएपछि सो क्षेत्रको जोखिम बढेको थियो।
उच्च हिमाली क्षेत्रमा हिमताल फुट्ने, हिमपहिरो जाने तथा आकस्मिक बाढी आउन सक्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै नदीका मुहान र संवेदनशील क्षेत्रको नियमित अनुगमनलाई निरन्तरता दिइने एक्यापले जनाएको छ।
सम्भावित जोखिमको समयमै पहिचान, प्रारम्भिक चेतावनी र प्रभावकारी प्रतिकार्यका लागि उच्च हिमाली क्षेत्रमा विपद् पूर्वतयारी तथा निगरानी प्रणालीलाई थप सुदृढ बनाउने तयारी गरिएको छ।
